GECİKMEYEN ADALET İÇİN BÜYÜK ADIM

ÜÇ-BEŞ YIL SÜRECEK DAVALAR SAATLER İÇİNDE ÇÖZÜLECEK

Türkiye Barolar Birliği, uyuşmazlıkların alternatif çözüm yollarından biri olarak yıllardır Avukatlık Kanunu'nda yer almasına rağmen kurumsallaşmayan 35/A uzlaşmasını hayata geçiriyor.

Türkiye Barolar Birliği Başkanı Av. Prof. Dr. Metin Feyzioğlu'nun verdiği bilgiye göre; Avukatlık Kanunu 35/A maddesinin neden hayata geçmediğini sorgulayan ve eksiklikleri belirleyen Türkiye Barolar Birliği, kanun maddesine ilişkin alt mevzuatı hazırlayarak konuya çözüm getirdi.

Resmi Gazete'de yayımlanan Türkiye Barolar Birliği Uzlaşma Sağlama Yönetmeliği ve yine Türkiye Barolar Birliği tarafından çıkarılan yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin yönerge ile "Avukatlık Kanunu 35/A Uzlaşması Projesi"nin çerçevesi çizildi.

Avukatların kendilerine kanunla tanınmış olmasına rağmen nadiren başvurdukları "uzlaşma sağlama yetkisi"ni etkin olarak kullanmaları için tüm baroların katılımıyla gerekli çalışmaları tamamlayan Türkiye Barolar Birliği'nin başlattığı proje ile üç-beş yıl sürecek davalar saatler içinde avukatlar tarafından çözüme kavuşturulabilecek.  

Yürürlükte bulunan Avukatlık Kanunu Madde 35/A hükmü doğrultusunda, tarafların ve avukatlarının, DURUŞMADAN ÖNCE mutabık kalarak imzaladıkları UZLAŞMA TUTANAĞI ilam hükmünde olacak.

Projeye ilişkin bilgi veren Türkiye Barolar Birliği Başkanı Av. Prof. Dr. Metin Feyzioğlu, "35/A uzlaşma sürecini baştan sona avukatlar yönetecek. Halen uygulanmakta olan 'arabuluculuk' kurumu avukatsız da işleyebilecek şekilde düzenlenmiş durumda. Bu sebeple başta iş uyuşmazlıkları olmak üzere pek çok uyuşmazlıkta taraflar masaya eşit şekilde oturmuyor. 35/A uzlaşması işçi ve işverenin müzakerede eşit konumda olmasını da sağlayacak" dedi.

UZLAŞAMAMANIN BEDELİ YILLAR SÜREN DAVALAR

Tarafları ve tarafların avukatlarını bir araya getirememenin bedelinin yıllar süren davalar olduğunu söyleyen Feyzioğlu, avukatı dışlayan bugünkü arabuluculuk uygulamasını eleştirdi.

Feyzioğlu, "Türkiye Barolar Birliği olarak zorunlu arabuluculukta zorunlu avukatlığı, fonunu da bularak teklif etmemize rağmen oralı bile olunmaması, işçinin hakkının arabuluculukta gasp edilmek üzere olduğunun ispatıdır" dedi. "Biz kendi davamızı kendimiz çözeceğiz dedik. 35-A'nın düğmesine bastık" diye konuşan Feyzioğlu, Türkiye'de adaletin lokomotifinin avukatlar olduğunu, 35/A Uzlaşması Projesi'nin gecikmeyen adalet olacağını vurguladı. 

Feyzioğlu, bir dosyayı en iyi bilen kişinin, o dosyaya alın terini akıtan avukat olduğunu kaydederek, "Biz 'avukatlar olarak müvekkillerimizi de yanımıza alsak acaba makulde uzlaşabilir miyiz, sorunu üç beş yıl yerine üç saat içerisinde çözebilir miyiz' sorusuna cevap aradık. Uzun müzakereler yaptık, baro başkanlarıyla defalarca toplandık. Yapabiliriz dedik. Türkiye'de adaletin lokomotifi avukatlardır. Proje ile avukatların kendi davalarını kendilerinin çözdüğü, adaleti en güvenilir şekilde tecelli ettireceği bir sistem işleyecek" şeklinde konuştu.

BAROLARA 35/A UZLAŞMA ODASI HAZIRLAMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ

Tarafların uzlaşma için "peşinen kaybederiz" duygusuyla birbirlerinin ofisinde masaya oturmak istememesinin yarattığı engeli, alt mevzuatla ortadan kaldırıldıklarını dile getiren Feyzioğlu, düzenleme ile barolara iki tarafın talep etmesi halinde kullanılabilecek bir 35/A Uzlaşma Odası hazırlama yükümlülüğü getirildiğini kaydetti. Feyzioğlu, "Baro çatısı altında buluşmak avukatlar kadar müvekkilleri için de güven verici ve teşvik edici olacaktır" dedi.

AVUKATLARA İLETİŞİM VE MÜZAKERE EĞİTİMİ VERİLECEK

Avukatlık Kanunu Madde 35/A'ya göre, avukatlar ve tarafların imzalayacağı uzlaşma tutanağının ilam hükmünde olduğunun altını çizen Feyzioğlu, uzlaşmanın asli unsuru olan avukatların iletişim ve müzakere becerilerini artırmaları gerektiğini, burada Türkiye Barolar Birliği ve barolara yükümlülük düştüğünü kaydetti. Feyzioğlu, bu çerçevede 'iletişim ve müzakere yöntem ve teknikleri ile 35/A'nın tüm incelikleri' hakkında arzu eden tüm avukatlara uzaktan eğitim vereceklerini, eğitim modüllerinin hazırlandığını ve kursların derhal başlayacağını ifade etti.

BAROLAR "KOLAYLAŞTIRICI AVUKAT" LİSTESİ TUTACAK

Uzlaşma müzakeresinde taraf avukatlarının üçüncü bir kişinin yardımına ihtiyaç duyabileceğini de söyleyen Feyzioğlu, yaptıkları düzenlemelerle "kolaylaştırıcı avukat" müessesesinin devreye gireceğini ifade etti. Kolaylaştırıcı avukatın esasa giremeyeceğini ancak taraflara usul ve üslup konusunda yol göstererek uzlaşmaya teşvik edeceğini söyleyen Feyzioğlu, tarafların bir isim üzerinde anlaşamamaları halinde barodan kolaylaştırıcı avukat talep edebileceklerini kaydetti.

Projeye göre barolar bir kolaylaştırıcı avukat listesi tutmakla yükümlü olacak. Listeye yazılmak için on yıl ve üstü kıdemi olan avukatlar için iletişim ve müzakere eğitimi şartı aranmayacak. Kıdemi beş yıldan on yıla kadar olan avukatlar ise Türkiye Barolar Birliği tarafından verilen uzaktan eğitimi aldıktan sonra listeye yazılabilecek. Ancak ister taraf avukatlığı ister kolaylaştırıcı avukatlık amacıyla olsun, TBB'nin verdiği uzaktan eğitimi tüm avukatların almasında büyük fayda görülüyor. 

AVUKATLIK KANUNU 35/A NIN AMACI VE KAPSAMI NEDİR?

1. 1136 Sayılı Avukatlık Kanunu 35/Amaddesi, taraflar arasında ortaya çıkan uyuşmazlığı uzlaşma yöntemiyle kısa sürede ve en az masrafla çözmek için uygulanacak usul ve esasları belirlemek üzere düzenlenmiştir. 
   
   
2. 35/A uzlaşması, en az masrafla en hızlı ve en doğru, en adaletli çözüm yöntemidir.

35/A UZLAŞMASININ TEMEL İLKESİ NEDİR?

1. Temel ilke taraf avukatlarının usule ve esasa ilişkin her konuda anlaşmasıdır. 
   
   
2. Buna göre uzlaşma görüşmesi talebini kabul edip etmemekte avukatlar tamamen serbesttir. 
   
   
3. Avukatlardan birinin kabul etmediği yerde veya zamanda uzlaşma görüşmesi yapılmaz. 
   
   
4. Avukatlardan biri devam ettirmek istemezse süreç sona erer. Baronun kolaylaştırma amaçlı yardımını taraf avukatları birlikte talep edebilir. İki tarafın da avukatları eşit haklara sahiptir. 
   
   
5. Yani 35/A sürecinin yöneticisi avukatlardır.

6.     35/A UZLAŞMASI AVUKATLIK MESLEK ALANININ KORUNMASI VE GELİŞTİRİLMESİDİR.

7.     35/A uzlaşmasında aktif ve vazgeçilmez olan süje, avukattır. Sürecin tüm yönetimi avukatlara aittir.

35/A UZLAŞMASI'NIN ARABULUCULUKTAN FARKI NEDİR?

1. Avukatsız 35/A uzlaşması olmaz. 35/A uzlaşmasında taraf avukatları asli unsurdur. 
   
   
2. Maalesef Arabuluculuk kurumu ise avukatsız da işleyebilecek şekilde düzenlenmiştir. Arabulucuların büyük çoğunluğunun avukat olduğu doğrudur. Ancak tarafların avukatla temsili tüm yapıcı önerilerimize rağmen zorunlu tutulmamış, teşvik dahi edilmemiştir.

3.     HANGİ UYUŞMAZLIKLARDA UYGULANIR?

4.     Tarafların kendi iradeleriyle (uzlaşarak) istem sonucunu elde edebilecekleri uyuşmazlıklarda uygulanır.

NEDEN 35/A UZLAŞMASI?

1. Müvekkilinin dosyasını en iyi avukatı bilir. 
   
   
2. Dolayısıyla, uyuşmazlığı / dosyayı en iyi bilen iki kişi, iki tarafın avukatlarıdır. 
   
   
3. Şu halde, iki tarafın avukatlarının müvekkillerinin de katılımı ve rızasıyla uyuşmazlığı çözmeleri mümkünse, bunu denememek büyük kayıptır. 
   
   
4. Özetle;
• 35/A uzlaşmasında adalet gecikmez.
• Çoğu zaman saatler içerisinde çözüme ulaşılabilir.
• Uyuşmazlığı, iş yükü sebebiyle dosyaya 3-5 ayda bir en fazla birkaç dakika ayırabilen bir hakim değil, dosyayı en iyi bilen kişiler olan taraf avukatları birlikte çözer.
• Taraflar el sıkışarak ayrılır.
• Alacaklar ve avukatlık ücretleri sorunsuz hükme bağlanır ve tahsil edilir.

5.     UZLAŞMA TUTANAĞININ HÜKMÜ NEDİR?

6.     Taraflarca, uyuşmazlığın çözümü hakkında mutabık kalınarak tutulan tutanak, İcra ve İflas Kanunu'nun 38 maddesi ve 68/A maddesi uyarınca icra edilebilen ilam hükmündedir. Uzlaşma Tutanağı ilam hükmündedir.

UZLAŞTIRMA GÖRÜŞMELERİNDE KİMLER HAZIR BULUNABİLİR?

1. 35/A uzlaşmasında, tarafların avukat ile temsili zorunludur. 
   
   
2. Her görüşmede tarafların avukatları hazır bulunmak zorundadır. 
   
   
3. Taraflar da diledikleri tüm görüşmelere katılabilirler. Esasen tarafların mümkünse her görüşmeye katılmaları teşvik edilmelidir. 
   
   
4. Uzlaşma Tutanağı'nda avukatlarla birlikte tarafların da imzasının bulunması zorunludur. Bu sebeple Uzlaşma Tutanağı'nın tutulduğu sırada avukatlarının yanında tarafların da hazır bulunmaları mecburidir. 
   
   
5. Avukatların karşılıklı rıza göstermesi halinde tutanakları tutmak üzere yardımcı personel, ayrıca uzlaşma konusuyla ilgili olarak teknik personel (serbest muhasebeci mali müşavir, mühendis ve benzeri) hazır bulundurulabilir. 
   
   
6. Avukatlar birlikte talep ederse görüşmelerde baro tarafından tayin edilen veya tarafların üzerinde uzlaştığı bir kolaylaştırıcı avukat görüşmelere katılabilir.

UZLAŞMA TUTANAĞINDA NELER YER ALIR?

Tutanakta;

• Tutanağın 1136 sayılı Kanunun 35/A maddesi uyarınca düzenlendiği, 
  
  
• Taraflara ait bilgiler (adları, ikametgâhları, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlık numaraları, taraflar yabancı ülkede oturuyorsa Türkiye'de gösterecekleri ikametgâh ve iletişim bilgileri), 
  
  
• Taraf avukatlarının adları, bağlı oldukları baroları ve baro sicil numaraları, 
  
  
• Tutanağın düzenlendiği yer ve tarih, 
  
  
• Tarafların iddia ve savunmalarının kısa özeti ve uzlaşmanın konusu,
  
  
• Uzlaşma sonunda varılan mutabakat ve tarafların yükümlülükleri, 
  
  
• Tarafların her biri hakkında verilen karar ile taraflara yüklenen borçlar ve tanınan haklar (sıra numarası altında birer birer, açık, kuşku ve duraksama yaratmayacak şekilde) 
  
  
• Uzlaşma tutanağının, 1136 sayılı Kanunun 35/A maddesi uyarınca, 2004 sayılı Kanunun 38 ve 68/A maddelerine göre ilam niteliğinde olduğu, 
  
  
• Uzlaştırma giderleri ile uzlaşma dava açıldıktan sonra gerçekleşmişse yargılama harç ve giderlerinin kime yükleneceği, 
  
  
• Uzlaşma müzakerelerine katılan tarafların ve avukatlarının imzaları, 
  
  
• Tutanağın kaç nüshadan oluştuğu ve taraflara ve avukatlara verildiği hususları yer alır.

UZLAŞMA YERİ NERESİDİR?

1. Taraf avukatlarından birinin bürosu veya baroların bu amaçla tahsis ettiği yer, uzlaşma yeridir. 
   
   
2. İster avukatlık bürosu ister baronun tahsis ettiği yer olsun taraf avukatlarının yer konusunda anlaşmış olmaları zorunludur. 
   
   
3. Uzlaşma davetinde, davet eden taraf varsa bu konuda yer ve zaman için kendi önerisini belirtir.

KOLAYLAŞTIRICI AVUKAT KİMDİR? GÖREVİ NEDİR? NASIL BELİRLENİR?

1. Taraf avukatları uzlaşma görüşmelerinin daha yapıcı ve sonuç almaya odaklı yürümesini sağlamak için görüşmeleri kolaylaştıracak bir başka avukatın hazır bulunmasını kararlaştırabilirler. 
   
   
2. Taraf avukatları, görüşmelerde bir kolaylaştırıcı avukatın bulunması konusunda fayda görüyorlar, ancak herhangi bir avukat ismi üzerinde mutabık kalamıyorlarsa, barodan, bu amaçla tutulan listeden kolaylaştırıcı avukat görevlendirilmesini isteyebilirler. 
   
   
3. Kolaylaştırıcı avukat esasa dair müdahalelerde bulunmaz. Taraf avukatlarının birbirleri ile daha sağlıklı iletişim kurmalarını sağlamaya yönelik katkıda bulunur.

KOLAYLAŞTIRICI AVUKATIN BARO TARAFINDAN TUTULAN LİSTEYE YAZILMASI VE GÖREVLENDİRİLMESİ NASIL OLUR?

1. Baro tarafından,taraf avukatlarının talep etmeleri halinde yapılacak görevlendirmelerde kullanılmak üzere, istekli avukatların yazılacağı bir kolaylaştırıcı avukat listesi tutulur. 
   
   
2. Listede, avukatın adı soyadı, baro ve TBB sicil numarası yer alır. 
   
   
3. Listedeki sıralama, baro sicil numarasına göre yapılır. 
   
   
4. Liste, baro web sitelerinin avukatlara mahsus kısmında ilan edilir. 
   
   
5. Kolaylaştırıcı avukat listesine yazılmanın ön şartı Avukatlık Kanunu'nun 90. maddesinin 2. fıkrası uyarınca Baro yönetim kurulu üyeliğine seçilme yeterliliğini yitirmemiş olmaktır. 
   (Madde 90/2: Haklarında avukatlığa engel bir suçtan dolayı son soruşturma açılmasına karar verilmiş veya geçmiş beş yıl içinde disiplin kurulunca verilecek kesinleşmiş bir kararla kınama, para veya işten çıkarılma cezalariyle tecziye edilmiş olanlar Yönetim Kurulu Üyesi seçilemezler. (Ek cümle: 2/5/2001 - 4667/53 md.) 77 nci madde hükmüne dayanılarak görevine son verilenler, yapılacak ilk genel kurulda baro organlarına aday olamazlar.) 
   
   
6. 10 yıl ve üstü meslek kıdemine sahip olan avukatlar bu listeye yazılabilir. 
   
   
7. 5 yıl ve 10 yıl arasında meslek kıdemine sahip olan avukatların listeye yazılabilmeleri için iletişim ve müzakere teknik ve yöntemleri konusunda en az 12 saat eğitim almış olduklarını belgelemeleri gereklidir. 
   
   
8. Türkiye Barolar Birliği bu eğitimi tüm avukatlara yaygın ve en kolay ulaşılabilir şekilde vermektedir. Ayrıca arabuluculuk veya ceza uzlaştırmacılığı eğitimi almış olan avukatlar da sözü geçen konularda gereken eğitim saatini tamamlamış kabul edilirler. 
   
   
9. Kolaylaştırıcı avukat, taraf avukatlarınca liste dışından da belirlenebilir.

BARO TARAFINDAN GÖREVLENDİRİLEN KOLAYLAŞTIRICI AVUKATIN ÜCRETİNİN BELİRLENMESİ VE ÖDENMESİ

1. Türkiye Barolar Birliği, her yıl Aralık ayında takipeden yıl için baroların görevlendirdiği kolaylaştırıcı avukat için taraflarca baroya ödenmesi gereken ücreti belirleyerek duyurur. 
   
   
2. Kolaylaştırıcı avukata ödenmesi gereken ücretin ilk üç saati peşin olarak baronun emanet hesabına yatırılır. 
   
   
3. Taraflar arasında başkaca bir anlaşma olmaması halinde bu ücreti uzlaşma daveti yapan taraf yatırır. 
   
   
4. Görüşmelerin üç saatten az sürmesi halinde kalan miktar ödeyen tarafa iade edilir. 
   
   
5. Görüşmelerin üç saatin sonunda devam etmesine taraflarca karar verilmesi halinde, görüşmelerin tahmini devam süresine tekabül eden ücret aynı şekilde baroya yatırılır. 
   
   
6. Görüşmelerin sonunda varsa kalan miktar ödeyen tarafa iade edilir.

7.     UZLAŞMA SÜRECİNDE GİZLİLİĞİN KAPSAMI NEDİR?

8.     Uzlaşma sürecine katılanlar sadece bu süreç için hazırlanıp kendilerine sunulan, sözlü olarak iletilen veya herhangi bir şekilde elde ettikleri bilgi ve belgeler ile her türlü kaydı gizli tutmakla yükümlüdür.

UZLAŞMA GÖRÜŞMELERİNİN TUTANAKLARININ DELİL NİTELİĞİ VAR MIDIR?

1. Uzlaşma görüşmeleri sırasında taraflarca veya avukatlarınca yapılan beyan ve ikrarlar ile tutulan tutanaklar uzlaşmanın sağlanamaması halinde geçerli değildir. 
   
   
2. Uzlaşma konusuyla ilgili olarak açılmış ve/veya daha sonra açılacak davalarda bunlar taraflar aleyhine delil olarak kullanılamaz. 
   
   
3. Uzlaşma görüşmeleri sırasında anlaşmazlık konusunda beyan edilen hususlar taraflarca ve avukatlarınca hiçbir şekilde açıklanamaz. 
   
   
4. Bu madde hükmüne aykırı hareket eden avukat hakkında; 1136 sayılı Kanun ve meslek kuralları gereğince yaptırım uygulanır.

TARAF AVUKATLARININ VEKALET ÜCRETİ NASIL TESPİT EDİLİR?

1. Avukatla müvekkili arasında ücreti düzenleyen bir sözleşme olması halinde sözleşme hükümleri uygulanır. 
   
   
2. Ücreti düzenleyen bir sözleşme olmaması halinde 1136 sayılı Kanun hükümleri uyarınca her yıl Türkiye Barolar Birliği tarafından çıkarılan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre ücret ödenir.

UZLAŞMAYA DAVET NASIL YAPILIR?

1. Uzlaşma isteyen taraf avukatı, uzlaşma iradesini, çekişme konusunu da belirterek karşı tarafa yazılı olarak bildirir. 
   
   
2. Bildirimde, uzlaşma görüşmeleri için yer ve zaman önerisi ayrıca belirtilir. 
   
   
3. Uzlaşma davetini alan taraf, bu konudaki olumlu veya olumsuz iradesini en geç iki hafta içerisinde karşı tarafa bildirir. Bu süre içerisinde cevap verilmemiş ise davet reddedilmiş sayılır. 
   
   
4. Şayet karşı tarafın vekili yok ise uzlaşma sağlama görüşmelerinde yasa gereği kendisini mutlaka bir avukat ile temsil ettirmek zorunda olduğu bildirilir.

DURUŞMA BAŞLADIKTAN SONRA 35/A UZLAŞMASI OLUR MU?

1136 sayılı Kanun'un 35/A maddesi, duruşma başlayıncaya kadarki süreci kapsamaktadır. Ancak duruşma başladıktan sonra tarafların ve avukatlarının sulh görüşmesi yapmasına bir engel yoktur. Bu nedenle, 35/A yönergesi, duruşma başladıktan sonra yapılan sulh görüşmelerine de ilgili mevzuatın izin verdiği ölçüde kıyasen uygulanabilir.